armoedeaanpak Rotterdam Leene Communicatie

Opdrachtgever: gemeente Rotterdam
Opdracht: ondersteun met betere communicatie onze armoedeaanpak
Periode: augustus 2019 tot nu

Achtergrond
Naar schatting 20 procent van de Rotterdamse gezinnen leeft in armoede. Meer dan de helft daarvan zelfs langer dan vier jaar. Vaak is er sprake van flinke schulden (gemiddeld zo’n €45.000) waar mensen op eigen kracht veelal niet uitkomen. Bovendien gaat armoede gepaard met veel schaamte, waardoor het bespreken van financiële problemen – laat staan hulp inroepen – moeilijk is.

‘Schuldenstress’ in gezinnen beïnvloedt de gezondheid, maar ook de schoolprestaties van kinderen. En daarmee hun toekomstkansen. B&W van de gemeente Rotterdam geeft daarom hoge prioriteit aan dit probleem. Met een ambitieus plan wil het college voorkomen dat nóg meer Rotterdammers schulden maken, en Rotterdammers mét geldproblemen helpen deze onder controle te krijgen. De aanpak maakt gebruik van vernieuwende en onorthodoxe maatregelen. Zo kan de gemeente soms schulden kwijtschelden en hebben hulpverleners meer vrijheid om voor praktische oplossingen te zorgen. 

Opdracht
Aan Publiquest (Maatschap voor Communicatie en Leene Communicatie) stelde de gemeente de vraag hoe zij op een aantal onderdelen de communicatie kan verbeteren. Zo bleken veel mensen niet te weten dat zij een beroep kunnen doen op de bijzondere bijstand, omdat de informatie op de site niet altijd goed vindbaar én ingewikkeld geformuleerd was. Veel beschikbaar ‘hulpgeld’ bleef zo onbenut. Een tweede vraag was om een toolbox voor hulpverleners te ontwikkelen om armoedeproblematiek eerder te signaleren én deze beter bespreekbaar te maken. 

Werkwijze

  • In samenspraak met beleidsdeskundigen werkten we via het maken van een message house aan het aanscherpen van de overkoepelende boodschap, zodat we deze ook inhoudelijk konden verbeteren en zo onduidelijkheden voorkomen.
  • We onderzochten de vindbaarheid van de online informatie over bijzondere bijstand. Via een zoekwoordenanalyse kregen we boven water welke termen mensen in zoekmachines gebruiken om deze informatie te vinden. Ook de teksten op de webpagina’s zelf legden we onder het vergrootglas. Op basis daarvan kwamen we tot een andere invulling van de pagina, waarbij we onder meer kortere en vereenvoudigde teksten gebruikten en informatieve video’s inzetten.
  • De nieuwe teksten en opzet werden vervolgens getest bij de doelgroep. Daarbij keken we bijvoorbeeld hoe foto’s en video’s werden ontvangen, maar ook of de gebruikte woorden en zinnen goed te begrijpen waren. Zo konden we de informatie over bijzondere bijstand optimaliseren.
  • Voor hulpverleners ontwikkelden we een ‘toolbox’ in de vorm van een koffertje ‘Geld Enzo’ met daarin allerlei informatie over (het herkennen van) deze problematiek en instrumenten die zij in hun werk kunnen inzetten. Zoals een budgetplanner, een overzicht van gemeentelijke regelingen en een video met tips over stress-sensitieve communicatie. De inhoud van deze toolbox – die zowel online als offline beschikbaar is – kwam tot stand op basis van een inventarisatie van de behoefte bij hulpverleners.
  • Via publicaties in onder meer de Geldkrant van het Nibud brachten we de aanpak breed onder de aandacht, en via een kleine postercampagne met schuldhulpverleners en ‘Boomerang-ansichtkaarten’ lieten we zien hoe belangrijk het is om in de hulpverlening (meer) oog te hebben voor armoedeproblematiek.

Resultaten
De nieuwe communicatieaanpak loopt nog te kort om concrete resultaten te kunnen melden. Wel zijn in 2019 duizend gezinnen méér geholpen dan het jaar daarvoor. Voor de toolbox was dusdanig veel belangstelling dat de eerste oplage van duizend stuks al snel op was en tot twee keer toe een extra set is geleverd. Publicaties in media als Binnenlands Bestuur leidden tot grote belangstelling voor de aanpak en extra aanvragen voor de toolbox vanuit tal van gemeenten.

Inmiddels zijn we als vervolg op het eerdere programma aan de slag met het verbeteren van de communicatie rondom de gezinsaanpak in drie Rotterdamse wijken. Daarbij is het de bedoeling in drie jaar tijd 500 gezinnen met geldzorgen die nu nog niet in beeld zijn van de hulpverlening, op te sporen en van intensieve begeleiding op maat te voorzien om het huishoudboekje weer op orde te krijgen.